Mythos AI  શું છે? કેમ આખી દુનિયા તેના થી ડરી રહી છે?

હમણાં ભારત ના નાણાં મંત્રાલય દ્વારા એક ઈમરજન્સી મિટિંગ બોલાવવામાં આવી હતી. કારણ હતું Mythos AI. માત્ર ભારત જ નહીં આખા વિશ્વ ની દરેક સરકાર અને ટોપ ની ટેક કંપની ના માટે એક જ વાત ચર્ચાઇ રહી છે. તો શું છે આ Mythos એઆઇ? શું છે તેનો ઉપયોગ? જાણો દરેક વિગત વિશે.

Mythos AI શું છે?

Mythos (મિથોસ) એ Anthropic નામની કંપની દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલું અત્યંત એડવાન્સ્ડ AI મોડલ છે. જેનો ઉપયોગ સૉફ્ટવેર માં આવેલી ખામી એટલે કે બગ શોધવા માટે થાય છે. આજકાલ દરેક કામ માટે AI વપરાય છે. તો સૉફ્ટવેર અને ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ માં આવેલી ખામી શોધવા માટે કંપની દ્વારા ખાસ AI બનવામાં આવ્યું છે.

આ AI મોડેલ ના કામ જોઈ ને ખુદ તેની કંપની ANTHROPIC દ્વારા પબ્લીક રિલિજ એટલે કે સામન્ય લોકો માટે રિલિજ કરવાની ના પાડી દીધી છે.

કેમ લોકો અને સરકાર આનાથી ડરી રહી છે?

Mythos AI વિશે ફેલાયેલા ડર પાછળ કેટલાક ચોક્કસ ટેકનિકલ અને સુરક્ષા સંબંધી કારણો છે:

1. “Zero-Day” ખામીઓ શોધવાની ક્ષમતા કોઈપણ સોફ્ટવેર કે ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ (જેમ કે Windows અથવા Android) માં એવી ખામીઓ હોય છે જેની જાણ હજુ તેના બનાવનારને પણ નથી હોતી. તેને ‘Zero-day vulnerability’ કહેવાય છે. Mythos AI એ હજારો આવી ગુપ્ત ખામીઓ મિનિટોમાં શોધી કાઢી છે, જે શોધતા માણસોને વર્ષો લાગી જાય.

2. પોતે જ હેકિંગ કરી શકે છે (Autonomous Hacking) અત્યાર સુધીના AI માત્ર સૂચનાઓ આપતા હતા, પણ Mythos AI પોતે જ હેકિંગના સ્ટેપ્સ વિચારી શકે છે અને તેને અમલમાં મૂકી શકે છે. તે સિસ્ટમની સુરક્ષા તોડીને અંદર ઘૂસવામાં માહિર છે.

3. સાયબર હથિયાર બનવાનો ભય જો આ ટેકનોલોજી ખોટા હાથમાં જાય, તો કોઈ પણ બિન-અનુભવી વ્યક્તિ પણ મોટા પાયે સાયબર હુમલા કરી શકે છે. બેંકો, પાવર ગ્રીડ અને સરકારી ડેટા પર મોટું જોખમ ઊભું થઈ શકે છે.

4. “Too Dangerous to Release” જ્યારે કોઈ કંપની પોતે એમ કહે કે “અમારું પ્રોડક્ટ એટલું ખતરનાક છે કે અમે તેને બજારમાં નહીં મૂકીએ,” ત્યારે લોકોમાં કુતૂહલ અને ડર બંને પેદા થાય છે. એન્થ્રોપિકે તેને માત્ર કેટલીક પસંદગીની કંપનીઓ (જેમ કે Apple, Google અને અમુક મોટી બેંકો) ને જ તપાસ માટે આપ્યું છે.

આ AI દ્વારા મોજીલા કંપની એ પોતાના વેબ બ્રાઉઝર ફાયરફોક્સ માં ૨૭૦ જેટલી બગ શોધી કાઢી જેમાં કેટલીક તો ૩૦ વર્ષ જૂની હતી.

માત્ર ૭ વીક માં આ Mythos એ અમુક સૉફ્ટવેર માં ૨૦૦૦ જેટલી બગ શોધી કાઢી. જે એની કેપેસિટી બતાવે છે.

પ્રોજેકટ ગ્લાસવિગ

આ એઆઇ ની કેપેસિટી થી ડરી ને anthropic આના પબ્લિક રિલિજ નહીં કરવાનો નિર્ણય લીધો. અને એક ખાસ સાયબર સિક્યુરિટી પ્રોગ્રામ લોન્ચ કર્યો. જેમાં પ્રોજેકટ ગ્લાસ વિંગ નામ આપવામાં આવ્યું. Project Glasswing એ Anthropic નો એક ખાસ પ્રયાસ છે — જેમાં દુનિયાની સૌથી મહત્ત્વની Software Systems ને સુરક્ષિત કરવા માટે Claude Mythos Preview નો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

આ Initiative માં Amazon Web Services, Apple, Broadcom, Cisco, CrowdStrike, Google, JPMorganChase, Linux Foundation, Microsoft, NVIDIA અને Palo Alto Networks જેવી દિગ્ગજ Companies સામેલ છે.

Anthropic એ Project Glasswing માટે $10  કરોડ  સુધીના Mythos Preview Usage Credits ફાળવ્યા છે. વધુમાં, Open-Source Security Organizations ને $૪૦ લાખ  ની સીધી આર્થિક સહાય પણ આપવામાં આવી છે.

Mythos AI ની ચોંકાવનારી સફળતા

પ્રોજેક્ટ દરમિયાન કેટલાક એવા કિસ્સા સામે આવ્યા જેણે નિષ્ણાતોને પણ ચોંકાવી દીધા:

• Linux Kernel: આ AI એ Linux કર્નલમાં રહેલી એવી ખામી શોધી કાઢી જે છેલ્લા ૨૦-૨૫ વર્ષથી કોઈને મળી નહોતી.
• સ્વાયત્તતા: એક કિસ્સામાં, રિસર્ચરે જ્યારે રાત્રે AI ને કામ સોંપ્યું, ત્યારે સવારે તેને ઈમેલ મળ્યો કે AI એ જાતે જ સિક્યુરિટી તોડીને સિસ્ટમનો કબજો મેળવી લીધો છે.

ભારત માટે Mythos AI કેમ જોખમી છે?

તે સમજવું ખૂબ જરૂરી છે. તાજેતરમાં (એપ્રિલ ૨૦૨૬ માં) ભારતની કેન્દ્રીય નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે પણ દેશની બેંકો અને નાણાકીય સંસ્થાઓને આ બાબતે ચેતવણી આપી છે.

ભારત માટે તેના મુખ્ય જોખમો નીચે મુજબ છે:

૧. UPI અને ડિજિટલ બેન્કિંગ પર જોખમ

ભારત દુનિયામાં સૌથી વધુ ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શન કરતો દેશ છે. આપણી UPI સિસ્ટમ અને નેટ બેન્કિંગ અત્યંત જટિલ સોફ્ટવેર પર ચાલે છે. Mythos AI પળવારમાં સોફ્ટવેરની એવી ખામીઓ શોધી શકે છે જે વર્ષોથી કોઈની નજરમાં ન આવી હોય. જો હેકર્સ આનો ઉપયોગ કરે, તો લાખો લોકોના બેંક ખાતા અને દેશની પેમેન્ટ સિસ્ટમ જોખમમાં મુકાઈ શકે છે.

૨. જૂની (Legacy) સિસ્ટમ્સ

ભારતની ઘણી સરકારી બેંકો અને સંસ્થાઓ હજુ પણ જૂના સોફ્ટવેર પર કામ કરી રહી છે. Mythos AI એ ૨૦ થી ૨૭ વર્ષ જૂના સોફ્ટવેર બગ્સ (Bugs) શોધી કાઢ્યા છે. આ “Technical Debt” ભારત માટે મોટું જોખમ છે કારણ કે આપણી જૂની સિસ્ટમ્સ આવા અત્યાધુનિક AI હુમલા સામે લડવા સક્ષમ નથી.

૩. “AI-Born” નાણાકીય છેતરપિંડી

સામાન્ય છેતરપિંડીમાં માણસો સામેલ હોય છે, પણ Mythos AI ની મદદથી ઓટોમેટેડ ફ્રોડ થઈ શકે છે. તે હજારો લોકોના ડેટાનો ઉપયોગ કરીને વાસ્તવિક લાગે તેવા ફિશિંગ મેસેજ કે ડીપફેક (Deepfake) વોઈસ બનાવી શકે છે, જે ભારતીય નાગરિકોને છેતરવા માટે વાપરી શકાય.

૪. રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને ક્રિટિકલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર

ભારતની પાવર ગ્રીડ, એર ટ્રાફિક કંટ્રોલ અને સંરક્ષણ નેટવર્ક જો હેક થાય, તો તે દેશ માટે મોટી આફત બની શકે છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે Mythos AI જેવા ટૂલ્સ “સાયબર હથિયાર” (Cyber Weapon) તરીકે કામ કરી શકે છે, જે યુદ્ધ જેવી સ્થિતિમાં દેશના મહત્વના નેટવર્કને ઠપ કરી શકે છે.

ભારત સરકારના તાજેતરના પગલાં (એપ્રિલ ૨૦૨૬):

• હાઈ-લેવલ મીટિંગ: નાણામંત્રીએ SBI ચેરમેન, MeitY અને RBI ના અધિકારીઓ સાથે બેઠક કરી હતી.
• CERT-In સાથે જોડાણ: બેંકોને આદેશ અપાયો છે કે તેઓ CERT-In (Indian Computer Emergency Response Team) સાથે રિયલ-ટાઈમમાં ડેટા શેર કરે.
• નવા નિયમો: ભારતીય બેંકોને હવે AI-સુરક્ષિત આર્કિટેક્ચર અપનાવવા અને સાયબર નિષ્ણાતોની ખાસ ટીમો તૈનાત કરવા જણાવાયું છે.

યાદ રાખો: અત્યાર સુધી ભારતની બેન્કિંગ સિસ્ટમ સુરક્ષિત છે, પરંતુ Mythos AI નો ડર એ વાતનો છે કે તે માણસ કરતાં કરોડો ગણી ઝડપે હુમલો કરી શકે છે, જેની સામે લડવા માટે આપણી પાસે પણ તેટલું જ પાવરફુલ AI હોવું જરૂરી છે.

નિષ્કર્ષ: વરદાન કે અભિશાપ?

Mythos AI અને Project Glasswing એ સાબિત કરી દીધું છે કે આપણે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સના એક એવા યુગમાં પ્રવેશી ચૂક્યા છીએ જ્યાં મશીનો માણસની સમજશક્તિ કરતાં ક્યાંય આગળ નીકળી ગયા છે. ભારત જેવા દેશ માટે, જે ડિજિટલ ક્રાંતિના આરે છે, આ ટેકનોલોજી એક ગંભીર ચેતવણી સમાન છે.

ભલે અત્યારે આ ટેકનોલોજી સુરક્ષિત હાથોમાં (Anthropic જેવી જવાબદાર કંપની પાસે) છે, પરંતુ ભવિષ્યમાં જો આવા ‘સાયબર હથિયારો’ જાહેર થશે, તો સુરક્ષાની વ્યાખ્યા કાયમ માટે બદલાઈ જશે. આપણા માટે અત્યારે સૌથી મહત્વનું એ છે કે આપણે આપણી બેન્કિંગ સિસ્ટમ અને ડિજિટલ ડેટાને લઈને વધુ સતર્ક બનીએ.

sources: anthropic, mindstudio.ai

વધારે વાંચો:

• AI એટલે શું?
• CHATGPT : એઆઇ ની નવી ક્રાંતી
• 100 પાવરફૂલ પ્રોમ્પ્ટ